- Ana sayfa
- Yazılar
- Growth Marketing
- Yapay zekâ cevaplarında markanız nasıl görünür? GEO ve AEO için adım adım rehber
Yapay zekâ cevaplarında markanız nasıl görünür? GEO ve AEO için adım adım rehber
Müşterilerin bir kısmı artık arama sonuçlarına değil, bir asistanın cevabına bakıyor. Bu rehber o cevapta görünmenin teknik koşullarını, içeriğin nasıl yazılacağını ve görünürlüğün nasıl ölçüleceğini anlatıyor.
GEO ve AEO neyi değiştiriyor?
Klasik aramada kullanıcı bir liste görür ve tıklar. Bir asistan ise soruyu kendisi cevaplar ve cevabın altında birkaç kaynak gösterir. Markanın hedefi listede üst sırada olmaktan çok, o cevapta adının ya da sayfasının geçmesidir.
GEO (Generative Engine Optimization), içeriğin üretken yapay zekâ cevaplarında kaynak olarak yer alması için yapılan çalışmadır. AEO (Answer Engine Optimization) ise içeriğin, soruya doğrudan cevap veren sistemlerde cevap olarak seçilecek biçimde düzenlenmesidir. İkisi de iyi SEO’nun üstüne kurulur; onun yerini almaz.
Google’ın yapay zekâ özellikleri için ne gerekir?
Google’a göre AI Overviews ya da AI Mode’da görünmek için ek bir koşul ya da özel bir optimizasyon gerekmiyor. Google Search Central’daki açıklamaya göre bir sayfanın bu özelliklerde destekleyici bağlantı olarak gösterilebilmesi için dizine eklenmiş olması ve Google Aramada snippet ile gösterilmeye uygun olması yeterli; bunun ötesinde teknik bir gereklilik yok.
Aynı sayfa üç noktanın daha altını çiziyor:
- Bu özellikler için yeni makine okunur dosyalar, yapay zekâ metin dosyaları ya da özel schema.org işaretlemesi gerekmiyor.
- Bu özelliklerden gelen trafik, Search Console’daki Performans raporunda “Web” arama türünün içinde, toplam arama trafiğiyle birlikte görünüyor.
- Gösterimi sınırlamak isteyen site sahipleri
nosnippet,data-nosnippet,max-snippetvenoindexdenetimlerini kullanabiliyor.
ChatGPT ve Claude sitenizi nasıl okur?
Her iki şirket de farklı işler için ayrı tarayıcılar kullanıyor ve robots.txt’de her birine ayrı izin verilebiliyor. Aşağıdaki tablo, şirketlerin kendi açıklamalarından derlendi.
| Tarayıcı | Ne için | Engellenirse |
|---|---|---|
| OAI-SearchBot | ChatGPT’nin arama özelliklerinde siteleri göstermek. | Site ChatGPT arama cevaplarında gösterilmez; gezinme bağlantısı olarak görünebilir. |
| GPTBot | OpenAI’nin modellerini eğitmekte kullanılabilecek içeriği taramak. | İçeriğin eğitimde kullanılmaması istenmiş olur. |
| ChatGPT-User | Kullanıcının isteğiyle bir sayfayı açmak; otomatik tarama yapmaz. | OpenAI, kullanıcı başlattığı için robots.txt kurallarının uygulanmayabileceğini belirtiyor. |
| Claude-SearchBot | Claude’un arama sonuçlarının kalitesini artırmak. | Sitenin kullanıcıların yaptığı aramalarda görünürlüğü azalabilir. |
| ClaudeBot | Modellerin eğitimine katkı sağlayabilecek içeriği toplamak. | Sitenin gelecekteki içeriğinin eğitim verisinden çıkarılması istenmiş olur. |
| Claude-User | Kullanıcı Claude’a soru sorduğunda sayfayı açmak. | Claude kullanıcı isteğine cevap verirken sayfanızı açamaz. |
OpenAI ayarların birbirinden bağımsız olduğunu açıkça yazıyor: bir site, arama sonuçlarında görünmek için OAI-SearchBot’a izin verip eğitim için GPTBot’u engelleyebilir. Anthropic da üç tarayıcısını ayrı ayrı tanımlıyor. Sitenizin hangi tarayıcıya ne izin verdiğini yapay zekâ robots.txt aracıyla hazırlayabilirsiniz.
llms.txt gerekli mi?
Zorunlu değil. llms.txt, Jeremy Howard’ın 3 Eylül 2024’te yayımladığı bir öneri: sitenin köküne, yapay zekâ sistemlerine sitenin ne olduğunu ve önemli sayfalarını özetleyen bir markdown dosyası konur.
Google kendi yapay zekâ özellikleri için böyle bir dosyaya ihtiyaç olmadığını söylüyor. Bize göre llms.txt zararsız ve küçük bir iş; ama robots.txt ile iyi yazılmış sayfaların yerini tutmaz. Bu sitede de bir llms.txt dosyası var.
İçerik alıntılanabilir nasıl yazılır?
Bir asistanın bir cümleyi kaynak göstermesi için o cümlenin tek başına anlaşılır ve doğrulanabilir olması gerekir. Aşağıdaki düzen bu sitedeki yazılarda da kullanılıyor; bir garanti değil, okunurluğu artıran bir yazım biçimi.
- Başlığın altında kısa cevap. Sorunun cevabı 40–60 kelimede, sayfanın başında verilir.
- Soru biçiminde ara başlıklar. İnsanların asistana sorduğu biçimde yazılır; başlığın hemen altındaki ilk cümle cevaptır.
- Tek cümlelik tanımlar. Bir terim ilk geçtiği yerde bir kez tanımlanır ve sonra hep aynı adla kullanılır.
- Yazar ve tarih görünür. Kimin yazdığı ve ne zaman güncellendiği sayfada yazılıdır.
- Kaynaklar bağlantılı. Her rakam ve iddia kaynağına bağlanır; kaynağı olmayan rakam yazılmaz.
Görünürlük nasıl ölçülür?
İki yoldan. Birincisi Search Console: Google’ın yapay zekâ özelliklerinden gelen trafik Performans raporundaki toplam web trafiğinin içinde görünür. Ayrı bir satır olarak çıkmaz, bu yüzden sayfa bazındaki değişime bakılır.
İkincisi bir soru panelidir. Müşterilerinizin bir asistana sorabileceği 10–20 soruyu yazın ve her ay aynı soruları ChatGPT, Gemini, Claude ve Perplexity’ye sorun. Her cevap için iki şeyi kaydedin: markanızın adı geçiyor mu, sitenize bağlantı veriliyor mu? Asistanların cevapları sorudan soruya ve günden güne değişebildiği için tek bir denemeye değil, aylar içindeki eğilime bakılır.
Analitik aracınızda da yapay zekâ asistanlarının alan adlarından gelen yönlendirmeleri ayrı bir grupta izleyebilirsiniz.
Önerimiz
İşe içerik yazarak değil, erişimi kontrol ederek başlayın. Okunamayan bir site için yazılan içerik boşa gider.
- robots.txt dosyanızda OAI-SearchBot ve Claude-SearchBot’un engellenmediğini kontrol edin. Güvenlik duvarı ya da bot koruması bu tarayıcıları ayrıca engelliyor olabilir; sunucu kayıtlarına bakın.
- Eğitim tarayıcıları için ayrı bir karar verin. Arama görünürlüğünü etkilemeden GPTBot ve ClaudeBot’u engelleyebilir ya da izin verebilirsiniz.
- Search Console’da en önemli 10 sayfanızın dizinde olduğunu doğrulayın.
- Müşterilerinizin en sık sorduğu soruları listeleyin ve her biri için kısa cevaplı bir sayfa yazın.
- Soru panelini kurun, ilk ölçümü bugün yapın ve her ay tekrarlayın. Üç ayın sonunda eğilime göre hangi sayfaların güçlendirileceğine karar verin.
Sık sorulan sorular
Yapay zekâ cevaplarında çıkmak için özel bir şema ya da dosya gerekir mi?
Google’a göre kendi yapay zekâ özellikleri için gerekmez; ayrıca makine tarafından okunacak dosya, yapay zekâ metin dosyası ya da özel schema.org işaretlemesi istemez. Diğer asistanlar için de belirleyici olan, sayfanın taranabilir ve anlaşılır olmasıdır.
Eğitim tarayıcılarını engellersem arama cevaplarından da çıkar mıyım?
OpenAI’ye göre hayır; ayarlar birbirinden bağımsızdır. GPTBot engellenip OAI-SearchBot’a izin verilebilir. Anthropic’te de eğitim için ClaudeBot, arama için Claude-SearchBot ayrı ayrı yönetilir.
Değişikliklerin sonucu ne zaman görülür?
Kesin bir süre yoktur. Google, değişikliklerin yeniden taranmasının birkaç günden birkaç aya kadar sürebileceğini belirtiyor. Bu yüzden ölçüm aylık yapılır, haftalık dalgalanmalara göre karar verilmez.
Kaynaklar
- Google Search Central: AI features and your websiteErişim: 19 Kasım 2026
- OpenAI: Overview of OpenAI CrawlersErişim: 19 Kasım 2026
- Anthropic: Does Anthropic crawl data from the web, and how can site owners block the crawler?Erişim: 19 Kasım 2026
- llmstxt.org: The /llms.txt file (Jeremy Howard)3 Eylül 2024
Sıradaki yazılar
Tüm yazılarMeta reklamlarında öğrenme aşaması bütçesi nasıl belirlenir?
Meta’da düşük bütçeyle açılan reklam setleri çoğu zaman öğrenme aşamasında takılı kalır. Bu rehber en düşük bütçenin nasıl hesaplanacağını, bütçe yetmediğinde ne yapılacağını ve öğrenmeyi neyin sıfırladığını anlatıyor.
Yazıyı oku Growth MarketingROAS kaç olmalı? Rehber · 6 dk okumaBaşabaş ROAS nedir, nasıl hesaplanır?
ROAS’ın yüksek olması reklamın kâr bıraktığını göstermez. Kârın başladığı noktayı brüt kâr marjı belirler. Bu rehber başabaş ROAS’ı, hedef ROAS’ı ve hesapta en sık yapılan hataları anlatır.
Yazıyı oku